home > werk > seksuele intimidatie
Eén op de tien werknemers krijgt te maken met ongewenste intimiteiten. Meestal gaat het daarbij om vrouwen. In zowel de Arbowet als het Burgerlijk Wetboek en de Wet gelijke behandeling zijn veel regels opgenomen om ongewenste intimiteiten, ook wel seksuele intimidatie genoemd, tegen te gaan.
Bij de ongewenste intimiteiten hoeft geen sprake te zijn van aanrakingen. Een werknemer kan ook seksueel getinte opmerkingen en gebaren als storend ervaren. Uit een onderzoek bleek dat er grote verschillen tussen mannen en vrouwen kunnen optreden over wat ze ongewenst vinden. Zo vindt 31 procent van de mannen een uitnodiging voor een zakenreis een ongewenste intimiteit, terwijl 67 procent van de vrouwen dat als zodanig ervaart. Acht procent van de mannen vindt een hand op de schouder seksueel intimiderend, tegen 26 procent van de vrouwen. Volgens de Arbowet moet iemand daadwerkelijk last hebben van intimiteiten om te spreken van seksuele intimidatie. Het Platform Seksuele Intimidatie stelt echter dat iedere ongewenste toenadering, suggestie, seksueel getinte opmerking of grap onder de noemer seksuele intimidatie valt.
Aan ongewenste intimiteiten gaan niet zelden gewenste intimiteiten vooraf
De gevolgen van seksuele intimidatie kunnen ver gaan. Iemand kan het zo zat zijn dat hij of zij zich ziek meldt. Uit onderzoek van het Ministerie van Sociale Zaken blijkt dat het ziekteverzuim onder slachtoffers van seksuele intimidatie zeven procent bedraagt: hoger dan het landelijk gemiddelde. Bij seksueel misbruik kan iemand ernstige psychische schade oplopen. Vanuit de Arbowet is een werkgever verplicht werknemers te beschermen tegen ongewenste intimiteiten. Dit kan bijvoorbeeld door leidinggevenden op te leiden om signalen van seksueel ongewenst gedrag tijdig op te pakken. Daarnaast kan een werkgever duidelijke gedragsregels opstellen en zorgend dat die door het personeel worden nageleefd.
Mochten er toch ongewenste intimiteiten plaatsvinden dan kan het slachtoffer een klacht indienen bij de werkgever. Deze kan hiervoor een speciale klachtenregeling hebben, hoewel dat lang niet altijd het geval is. Vaak heeft een werkgever een vertrouwenspersoon in dienst bij wie de ongewenst benaderde werknemer terecht kan. Op basis van de klacht moet de werkgever zorgen dat de dader stopt met zijn ongewenste activiteiten. Als de werkgever een klacht onvoldoende afhandelt, kan de werknemer hierover een rechtszaak beginnen tegen de werkgever. Als de rechter voldoende vermoedt dat seksuele intimidatie heeft plaatsgevonden, kan hij aan de werkgever vragen te bewijzen dat hij genoeg heeft gedaan om de intimidatie te voorkomen. Ook moet de werkgever dan aantonen dat hij het beginsel van gelijke behandeling heeft toegepast. Dit leggen van de bewijslast bij de werkgever is een gevolg van een wijziging van zowel de Wet gelijke behandeling van mannen en vrouwen als het Burgerlijk Wetboek in oktober 2006. Overigens kan de werknemer de collega die hem of haar seksueel lastig valt ook direct bij de rechter aanklagen.
Ruud Lubbers kwam in opspraak nadat een vrouwelijke medewerker hem had beschuldigd van seksuele intimidatie. Hijzelf sprak van een vriendschappelijk bedoeld gebaar.
Ongewenste intimiteiten leiden altijd tot schade. Het slachtoffer kan zijn of haar gelijk halen bij de baas of bij de rechter, maar heeft dan al averij opgelopen. Ook krijgt het slachtoffer geregeld de zwarte piet door de werkgever of collega's toegespeeld, omdat hij of zij zo nodig moest gaan klagen. Bekend zijn ook de situaties waarbij vrouwen het verwijt kregen dat ze de intimiteiten over zichzelf afriepen doordat ze te uitdagende kleding droegen. Het kan ook voorkomen dat een werknemer een collega onterecht beschuldigt van seksuele intimidatie. Het gaat dan misschien om een concurrent voor een bepaalde positie of om iemand die niet is ingegaan op avances van de beschuldigende partij. Hier is al met al sprake van een onderwerp waar zowel werkgevers als de rechter zeer zorgvuldig mee om moeten gaan. Ook geldt hier misschien nog wel meer dan in andere situaties: voorkomen is beter dan genezen.
Wat kan je het beste doen als het jou overkomt?
Waar moet je op letten om te zorgen dat je jezelf niet schuldig maakt aan ongewenste intimiteiten?
Jos Arts
Eindhoven
Het ontslagcircus
Henk Vlaming
Werkplezier
Luc Mutsaers
Brand You
Liz Harris-Tuck