home > werk > beoordeling

Beoordelingen en functioneringsgesprekken

De onmogelijkheid van objectiviteit

Is dit je nieuwe baan?

Heb je een HAVO, VWO of HBO diploma en wil je een goede start in je carrière maken? Kies dan voor het beroep van Salarisadviseur.
Veel actuele vacatures, overzichtelijk in gedeeld op opleidingsniveau, functiegroep en regio.

Tips:

Plaats nu je cv in enkele kliks op NationaleVacaturebank.nl en ontvang passende banen.

StepStone Job Agent: passende vacatures per e-mail (zonder je cv achter te laten).

Direct door naar:

Bang voor je beoordeling?

Wist je dat ook leidinggevenden opzien tegen de (meestal) jaarklijkse beoordelings-ronde? Ga maar na: als ze iemand een goede beoordeling geven, kan die een stukje motivatie verliezen, omdat hij of zij gaat denken dat alles dik in orde is. En als ze een negatieve beoordeling geven, kan iemand gedemotiveerd raken. Daarom draaien zo ontzettend veel beoordelingen op hetzelfde uit: een weinig zeggend verhaal met een gemiddelde of iets boven gemiddelde score.

Kritiek geven en kritiek krijgen is moeilijk. We houden er niet zo van om beoordeeld te worden. Het beperkt ons gevoel van autonomie en controle en daarom is er altijd wel een innerlijk stemmetje dat zich verzet tegen de (meestal jaarlijkse) beoordelingsronde. Toch passen veel organisaties dit werknemeronvriendelijke instrument nog steeds toe. Soms uit gewoonte, soms omdat het systeem is gekoppeld aan het beloningssysteem. Soms heeft er een ideologische wind van "Competentiemanagement" of andere zegeningen uit de HRM-keuken door de organisatie gewaaid en is het management ervan overtuigd dat de sturing van de organisatie door beoordelen verbeterd wordt.

Dan is er ook nog het probleem van waarneming. Soms weet je van jezelf dat je minder goed hebt gefunctioneerd, maar kwam dat door externe oorzaken. Een verkoper bijvoorbeeld kan pech hebben dat een belangrijke klant failliet ging en de rest van de markt ook is ingezakt. Hij zal het niet terecht vinden als hij daarvoor een negatieve beoordeling krijgt. De leidinggevende daarentegen vond de verkoper misschien wat lui en minder gemotiveerd de laatste tijd. Het verschil in perceptie kan dan makkelijk aanleiding zijn voor een conflict.

Zo zijn er verschillende nadelen verbonden aan het beoordelen. Beoordelen is helemaal niet nodig om een organisatie of de medewerkers daarin goed te laten functioneren, maar daar heb je weinig aan als je dit artikel leest omdat voor jou volgende week een beoordelinsggesprek op de rol staat. De volgende aanbevelingen kunnen je mogelijk helpen om de aanstaande beoordelingsronde goed door te komen.

Tips

Wat kun je zelf doen om een conflict of problemen bij de beoordeling te vermijden?

Een belangrijke conflictbron is dat de medewerker niet altijd op de hoogte is van de beoordelingcriteria. Vraag daarom ruim van tevoren op welke criteria je beoordeeld gaat worden. Vraag om het formulier dat gebruikt wordt en de uitleg/toelichting daarbij.

Vraag je chef regelmatig om feedback. is hij of zij tevreden over je werk? Welke dingen kunnen verbeterd worden? Op die manier kan eventuele kritiek nooit als een verrassing komen (als het goed is).

Luister aandachtig naar je leidinggevende tijdens het beoordelingesgesprek en geef hem of haar de ruimte om te zeggen wat hij bedoelt. Reageer niet direct met een ontkenning, want verdedigen komt niet sterk over en bevestigt vaak het oordeel van de leidinggevende. Vraag je leidinggevende om kritiekpunten met voorbeelden aan te tonen en weerleg ze rustig als je denkt dat ze niet waar zijn.

Je bent niet verplicht iets te tekenen, zeker niet voor akkoord. Mocht je nou een buitengewoon positieve beoordeling krijgen, dan kan het natuurlijk geen kwaad, maar elke beoordeling verdwijnt voor jaren in je dossier. Negatieve beoordelingen kunnen op een gegeven moment tegen je gebruikt worden.

Bewaar zelf ook kopieën van al je beoordelingen. Als je het met een beoordeling niet eens bent, schrijf dan een nette weerlegging ter opname in je dossier. Die bewaar je (natuurlijk) zelf ook.

Functioneringsgesprekken

Het verschil met een beoordeling is dat een functioneringsgesprek doorgaans niet wordt afgesloten met het invullen van een kruisjeslijst of ander beoordelingsformulier. Soms wordt wel een gespreksverslag gemaakt. Een functioneringsgesprek heeft, zoals dat heet, geen " rechtspositionele " (ambtenaren) of "arbeidsvoorwaardelijke"
(werknemers) consequenties. Soms is er een half jaar voor de beoordelingsronde een ronde van functioneringsgesprekken om de medewerker in de gelegenheid te stellen eventuele tekortkomingen te verbeteren.

In sommige organisaties waar het beoordelingssysteem is afgeschaft, is dit vervangen door een systeem van regelmatige functionerings- of resultaatgesprekken. De noodzaak om met enige regelmaat als leidinggevende en medewerker over het functioneren te praten blijft immers bij beide partijen aanwezig. En het kan ook geen kwaad om dat op min of meer gestructureerde wijze te doen.
In dergelijke functioneringsgesprekken stelt de leidinggevende zich meer op als coach. Toch blijft het zaak om nuchter naar de feiten te kijken: een leidinggevende is verantwoordelijk voor de prestaties van de afdeling en dus ook van jou. Coach of geen coach, aan het einde van de dag tellen de prestaties.

Je loopbaan

Een positief punt van zowel beoordelings- als loopbaangesprekken is dat je aandacht voor jezelf krijgt. Maak daar ook gebruik van, door bijvoorbeeld eventuele wensen ten aanzien van je loopbaan te bespreken. Een functieverandering of opleidingswens kun je op zo´n moment prima onder de aandacht brengen. Bijkomend voordeel is dat je zo zelf een bespreekpunt naar voren brengt en dus (deels) het initiatief in het gesprek (over-) neemt.

Alles over solliciteren, werk en loopbaan

Beoordelingen en functioneringsgesprekken

De onmogelijkheid van objectiviteit

Is dit je nieuwe baan?

Direct door naar:

Bang voor je beoordeling?

Tips

Functioneringsgesprekken

Je loopbaan

Zoeken in Loopbaanadvies.net en op andere websites

Bark consult

Vacatures per sector

Ontvang vrijblijvend onze nieuwsbrief

Loopbaanadviseur van de maand november

Boekentips